جزیره مار ها کجاست؟
جزیره «ایلها دا کیمادا گرانده» که به «جزیره مار» معروف است، در سواحل جنوب شرقی برزیل و در ۳۳ کیلومتری خلیج سائوپائولو واقع شده است. این جزیره کوچک با مساحتی حدود ۴۳ هکتار، محل زندگی ۲,۰۰۰ تا ۴,۰۰۰ مار طلایی سرنیزهای (Bothrops insularis) است، مارهایی که یکی از مرگبارترین گونههای جهان به شمار میروند و طول آنها تا ۱.۲ متر میرسد.
جزیره مار زمانی به خشکی اصلی متصل بود، اما حدود ۱۰ هزار سال پیش و با پایان آخرین عصر یخبندان، افزایش سطح دریا باعث جدایی آن از خشکی شد. این جدایی جمعیتی از مارهای طلایی سرنیزهای را در جزیره به دام انداخت و آنها بدون دخالت انسان به مرور زمان با شرایط جدید سازگار شدند و تکامل یافتند. زهر این مارها برای شکار پرندگان مهاجر و سایر گونههایی که همراه آنها در جزیره گرفتار شدند، تکامل پیدا کرده است. امروزه بهدلیل خطرات بالای این مارها، دولت برزیل ورود به جزیره را بهشدت کنترل میکند.
جزیره مار زمانی به خشکی اصلی متصل بود، اما حدود ۱۰ هزار سال پیش و با پایان آخرین عصر یخبندان، افزایش سطح دریا باعث جدایی آن از خشکی شد. این جدایی جمعیتی از مارهای طلایی سرنیزهای را در جزیره به دام انداخت و آنها بدون دخالت انسان به مرور زمان با شرایط جدید سازگار شدند و تکامل یافتند. زهر این مارها برای شکار پرندگان مهاجر و سایر گونههایی که همراه آنها در جزیره گرفتار شدند، تکامل پیدا کرده است. امروزه بهدلیل خطرات بالای این مارها، دولت برزیل ورود به جزیره را بهشدت کنترل میکند.
انواع افعی های جزیره مار برزیل
جزیره مار عمدتاً خانه افعی طلایی سرنیزهای (Bothrops insularis) است. این مارها یکی از گونههای افعی چالهدار هستند که بهخاطر زهر بسیار قوی و مرگبار خود شناخته میشوند. از دیگر ویژگیهای آنها، استفاده از اندامهای حساس به حرارت برای شکار طعمه است. افعیهای طلایی سرنیزهای تنها در این جزیره یافت میشوند و گونهای نادر و در معرض انقراض به شمار میروند.
مارهای چالهدار شامل گونههایی مانند مارهای زنگی، مسی و دهان پنبهای هستند. مارهای دهان پنبهای هنگام احساس خطر، دهان خود را باز کرده و سطح داخلی سفیدرنگ آن را به نمایش میگذارند تا مهاجمان را بترسانند، اما بهندرت به انسان حمله میکنند. ویت گیبونز، یکی از برجستهترین متخصصان مارشناسی و استاد بازنشسته دانشگاه جورجیا، توضیح میدهد: «این مارها به کمک اندامهای ویژهای که به تشخیص حرارت حساس هستند، قادرند حتی در تاریکی مطلق، با دقت طعمه خود را ردیابی و شکار کنند.»
با اینکه جزیره مار (Snake Island) معروفترین زیستگاه افعیهای چالهدار است، اما این مارها در نقاط دیگری نیز زندگی میکنند. برای مثال، در جزیره شداو (Shedao) چین، حدود ۲۰,۰۰۰ افعی چالهدار یافت میشود. در جزیره سی هورس کی (Seahorse Key) فلوریدا، این مارها بهدلیل خروج پرندگان دریایی که منبع اصلی غذای آنهاست، ناچار به سازگاری با شرایط جدید شدهاند. با این حال، محققان چندان به بقای آنها امیدوار نیستند. ویت گیبونز، متخصص برجسته مارشناسی، تاکید میکند که هنوز بسیاری از رفتارها و جنبههای اکولوژیکی شگفتانگیز مارها ناشناخته باقی مانده است.
افعیهای طلایی سرنیزهای با مشکلاتی چون همجنسخواری، ازدواج فامیلی و قحطی روبهرو هستند. نبود تنوع زیستی و قیمت بالای زهر این مار در بازار سیاه آنها را در برابر تهدیدات بیشتر آسیبپذیر کرده است. این گونهها به جای تمرکز بر شکار، بیشتر بر روی به دست آوردن غذا و تولید مثل متمرکز هستند.